Calli Köyü Tarihcesi

 

         Cografi Konumu : Sivas Ili Merkezi ilcesinin Merkez bucagina baglidir. Sivasin`in güney batisinda , il merkezine eski Sivas – Kayseri yolu üzerinde 28 km, Sivas – Yildizele yolu üzerinde ise 30 km uzaklikta olup denizden yüksekligi ortalama 1400 m civarindadir. Köy, genel olarak, dogu bati istikametinde akan ve „Cay“ adi verilen bir derenin icine kurulmustur. Köy evlerinin büyük cogunlugu adi gecen derenin kuzey yakasina, az  bir kismi ise güney yakasina kurulmiustur. Bu derenin güneyy yakasindaki evler „Sivri“ ve „Güdük“ adli tepelerin kuzey yamacina kurlmus olup, zemin kuzeye dogru hafif meyilli ve topraktir. Belirtilen derenin kuzey yakasina kurulan ve köyün cogunlugunu olusturan evler ise „Kücük Sahsah, Büyük Sahsah“ adi verlilen tepelerin güney yamacina yerlesmis olup zemin güneye dogru oldukca egimlidir. Köyün bu bölömünde zemin topraktir. Calli´nin batisinda „Calli Irmagi“ adi verilen dere gecer.

           

Köye „Calli“ Adi Verlismsinin Sebebi: Köyün ilk kulusunda yerinin calilik olmasi nedeniyle ilk yilarda bu köye „Callili“ denilmis ve zamanla“ Calli“ya dönüsmüs. Ikinci bir riyavete göre köy ahalisinin „Cal Ovasi“ denilen bir yerden geldigi icin bu köye „Calli denildigi noktasindadir. Adi gecen Cal`in, Halep civarinda bir yerlesim yeri oldugu rivayet edilmektedir.

        

Tarihcesi:  Köy tarihiyle 3 olay kaydedilmeye deger özeliktedir. Bunlardan birincisi IV. Muradin Bagdat seferine giderken Calli Cayirinda ordusyla birlikte konaklamasidir. Ikinci olay ise yine Calli Cayirinda cereyan etmisdir.1758 yilinda calli cayirinda  Levent eskiyasi adi verilen asi gurubun üzerine Sivas valisi Zarralizade Feyzullah Pasa memur edilmis ve burdan cikan büyük savasta Levent Eskiyasi bozguna ugratilarak temizlenmisdir. Ücüncü olay ise Kurtulus  Savasinin önemli komutanlarindan  biri olan Kazim Karabekir Pasa`nin savas yillarinda Calli köyüne gelerek bir gece Ümmetin Oglunun odasinda misafir kalmasidir.

           

1844 yillinda tutulan temettüat defterinde, 75 haneli Calli Köyünün hane reisleri sunlardir.

 

„ 1. Kör Bekir. 2. Al Oglu Deli Mehmed 3. Imam Oglu Hasan. 4. Kücük Oglu Muhammed. 5. Arzuman Oglu Ömer. 6. Salime Oglu Ali. 7. Tozanluli Oglu Mahmud.           8. Salimin Oglu Memisin yetimleri Osman ve Ali. 9. Pirli Oglu Hüseyin. 10.Emir Osman oglu Hüseyin. 11. Ibdas (?) Oglu Bekir. 12. Küzer – Közer (?) Halilin Oglu Ibrahim.                    13. Emir Osman Oglu Hasan. 14. Tozanluli Oglu Osamn. 15. Özür (?) Mustafanin Oglu Mustafa.16. Mekeremin Oglu Halil. 17. Besir Oglu Mustafa. 18. Huyu fena Oglu Ahmed.                 19. Kurt Mehmed Oglu Memük. 20. Kel Ahmedin Oglu Ömer. 21. fatma Kadin.                  22. Yanbal Halil. 23. Kör Hasan Oglu Mehmed. 24. Hacinin Oglu Mustafa.                          25. Emir Oglu Yakup. 26. Müslüman Oglu Mehmed. 27. Tozanluli Mustafa Oglu Yakup.     28. Arap Alinin Oglu Arap. 29 Haci Osamnin Oglu Afsar. 30. Kuzu Halil Oglu Osman.       31. Bölükbasi Ömer. 32. Veli Kethuda Oglu Halil. 33. Abu Oglu Emin. 34. Abdulgaffar Oglu Emin. 35. Imam Oglu Seyid. 36. Duhanci Osamn Oglu Ahmed. 37. Emir Osaman Oglu Ebubekir. 38. Tasbas Oglu Hüseyin. 39. Abdülkadir Oglu Ibal. 40. Kelleci Mustafa ve Biraderi Mehmed. 41. Abdullgaffar Oglu Ibrahim. 42. Hatip Hüseyin. 43. Cökenli Osmanin Oglu Cakir Ömer. 44. Abulgaffar Oglu Halil. 45. Sakir Oglu Topal Ali. 46. Cökenli Mehmed. 47. Kel Mehmed Oglu Hüseyin. 48. Gaffar Mehmed. 49. Abu Oglu Mustafa. 50. Emir Oglu Mustafa. 51. Ates Oglu Mehmed. 52. Gökcenin Oglu Ismail. 53. Tasbas Oglu Hasan.          54. Havud (?) Haci. 55. Kara mehmedin Damadi Halil. 56. Kürtköylü Oglu Hasan. 57. Hasan Kisinin Oglu Ismail. 58. ceci Oglu Mustafa. 59. Kel Mehmed Oglu Hasan. 60. Cinci Oglu Recep. 61.Arzuman Oglu Molla Mehmed. 62. ... Oglu Ahmet Oglu Sülük Kethuda. 63. Cökenli Veli. 64. Esad Oglu hasan Kethuda. 65. Molla Ahmed Oglu Sülük Kethuda . 66. Arabin Oglu Veli. 67. Alilinin Oglu Kizir Süleyman. 71. Ömer. 72. Abdulgaffar Oglu Ahmed. 73. Ebubekir. 74. Delüktasli Ibrahim. 75. .... Hüseyin ve Birader Yusuf“

 

Köydeki Sülaleler: Köy Muhtarliginda Eski Nüfüs defterinden yararlananarak tespit ettigimiz sülaleler Sunlardir : Abdüllkadir Ogulalri, Abus Ogulari, Afsar Ogulari, Ali Ogullri, Apu (Apo) Ogulari, Arzuman Ogulari, Bicak Ogullari., Bican Ogullari, Bozuklu Yakup Ogullari, Cec Ogullari, Cilveli Ogullari, Cakir Ogullari, Conka Ogullari, Cökenli Ogullari, Deli Mehmet Ogullari, Fil Veli Ogullari , Gaffar ogullari, Gökce Ogullari ,Hanci Ogullari, Hasankisi Ogullari, Huyu Fena Ogullari, Idris Ogullari, Imam Ogullari, Karagülle Ogullari, Kars Muhaciri,, kel Ahmet Ogullari, Kel Mehmet Ogullari, kel Veli Ogullari, Kelleci Ogullari, Sahin Ogullari, Tasbas Ogullari, Tozanli Ogullari Uzun Mustafa Ogullari.

 

            Bu sülalelerin Soyadlari ile köydeki söhretleri asagida gösterildigi sekildedir:

 

Soyadi:                                   Resmi Sülale Adi:                             Köydeki Söhretleri:

 

Al                                            Ali Ali Ogullari                         Îhdiyargil-Gabahgil

Aydemir                                  Imam Ogullari                                      Ladifgil

Aydin                                      Arzuman Ogullari                                 Köse Ömergil

Bayraktar                                Hasan Kisi Ogullari                              Hasangisigil-Sülümangil

Bicak                                      Bicak Ogulari                                      Osman Cavusgil

Bölükbas                                                                                            Bölükbasigil

Cakir                                       Cakir Ogullari                                      Cakirlar

Celik                                       Pirli Ogullari                                        Hopanin Oglugil

Cimen                                     Gaffar Ogullari                         Tüccargil

Denizli                                     Idris Ogullari                                       Idris Agal

Dinc                                        Abdülkadir                                          Apul Agagil

Dogan                                     Kel Ahmet                                          Ehmetler

Elmali                                      Cilveli Ogullari                         Haylazlar

Ercelik                                     Hanci Ogullari                                     Molurbamgil

Erdogan                                  Arzuman Ogullari                                 Sülük Pasagal

Erdogan                                  Deli Mehmet Ogullari                           Haccavusgil

Erdogan                                  Huyu Fena Ogullari                              Huyu B. hgil

Fisne                                       Sahin Ogullari                                      ?

Genc                                       Kücük Ogullari                        Cesnigil

Genctürk                                 Kurt Ogullari                                       ?

Gökce                                    Gökce Ogullari                        Ümmetgil-Hümmetgil

Güller                                      Kel Mehmet Ogullari                           Alimbasigil

Gülten                                     Kars Muhaciri Ogullari             ?

Güven                                     Apu (Apo) Ogullari                             Ömer Agagil

Hanci                                      Hanci Ogullari                                     Millirbamgil ,,(molla ibrahim gil)

Isik                                          Bozuklu Ogullari                                  ?

Isik                                          Kel Veli Ogullari                                  Kör Hasangil

Ilhan                                        Kel Mehmet Ogullari                           Alimbasigil

Incir                                        Kel  Mehmet Ogullari                          Alimbasigil

Kaptan                                    Gaffar Ogulari Ogullari             Emogil

Kaptan                                    Kücük Ogullari                        Emogil

Karagülle                                 Karagülle Ogullari                                ?

Kavak

 

Kavak                                     Kel Mehmet Ogullari (Han Ağası gil )    Hanasigil

Kaya                                       Conka Ogullari                                    Congalar -Saydulgil     

Kaya                                       Kuzu Halil Ogullari                              Bekogil

Kekec                                     Uzun Mustafa   Ogullari                        Koca Mustafagal

Kelleci                                     Kelleci Ogullari                                  Kelleciler

Kocak                                                Abus Ogullari                                      ?

Kocak                                     Kücük Ogullari                                   ?

Kurt                                        Kurt Mehmet   Ogullari                        ?

Kuzu                                       Kuzu Halil Ogullari                              Üsümbagal

Kütüklü                                   Gaffaroglu Ogullari                              Ibrambagal

Mesci                                                                                                 Kadirgil

Önderer                                  Idris Ogullari                                       Hahogil

Öztürk                                     Fil Veli Ogullari                                   Yörükgil

Parlak                                     Apu Ogullari                                        Ömer Agal

Selvi                                        Sahin Ogullari                                      Köse Aligil

Sahin                                       şahna oğulları                            Immigil

Seker                                      Bican   Ogullari                                   Canbazgil

Takilli                                      Salim    Ogullari                                   Salimler

Tasbas                                    Tasbas Ogullar                                    Üüskbagal

Tozanli                                     Afsar    Ogullari                                    ?

Tozanli                                    Tozanli Ogullari                                   ?

Ünlü                                        Cec Ogullari                                        Cecikler

Yazici                                      Cec Ogullari                                        Cecikler

Yildiz                                       Kelleci Ogullari                                   ?

Yilamz                                     Kürt     Ogullari                                   Kürt Hasangil

                                                                                                         Mehmet Bagal

Abugatgil

                                                                                                          Osman Bagal

                                                                                                          Hibokgil

                                                                                                          Hatipler

                                                                                                          Apti Cavusgil

                                                                                                          Emin Cavusgil

                                                                                                          Kör Üsükgil

                                                                                                          Salih Cavusgil

?                                             Cökenli Ogullari                                                          ?

 

 

 

         Nüfus Hareketler: 1844 tarihli bir deftere göre köy 75 hane ev tahmini 375 nüfüstur. 1915 yilinda tutuldugu tahmin edilen bir defterde ise Calli köyün nüfusu: 276 erkek, 306 kadin olmak üzere toplam 865 nüfusa sahip olan calli köyü 1997 sayiminda iki kisi azalarak 863 nüfüsa düsmüstür.

 

            Sehire göc vermeden önce 300 hane olan Calli, simdi 123 hanedir. Gercek nüfüsun tahmin %60. Sehre göcmüs, kalan %40 ise köyde yasamaktadir. Önemli miktarda olmasa göc devam etmektedir.

 

            Ekonomik ve Sosyal Yapi: Köyün temel gecim kaynagi tarim ve hayvanciliktir. 1990 Emlak ve Arazi Vergisi Beyannamelerinden cikarilan sonuca göre, köyün toplam 10202 dönüm arazi bulunmaktadir. Bu arazinin 9.300 dönümü kirac,  509 dönümü taban ve 393 dönümü ise sulektir.

 

            Köy ilkokulu 1930`lu yillarin hizmete acilmis olup, köy halkinin okuma yazma orani yaklasik %90 civarindadir. Bu köy dügünleri, dügünleri, zenginleri nakisli coraplariyla mesuhr olup, halikinin tamami Sünni ve Hanefi mezeplerindendir. Köyde eletrik, telefon kapali sebeke icme suyu ve kanalizazyon mevcuttur.Ayrica Camsi, ilkögretim okulu ve saglik evi vardir.

 

            Meshurlari: Simdi hayatta olmayan Asik Refiki ve Refiki`nin oglu Kör Hafiz        ´Ahmet Sanli ) bu köydendir. Bunlarin ikisi kuvatli sairdir.  Üsük Hoca, namiyla taninanan Hüseyin Ilhan bu köylüdür. Saglam dini bilgisiyle kendisini cévreye kabul ettiren ve bir cok hayirli hizmetlerde bulunmstur. Ayrica bu köyde yetisen Ümmet`in Oglu namiyla anilan Sahis 19. Yüzyilin ilk cegreginde, cömertligi ve zeginligi ile tanilmis bir Agadir. Tesbit edebildigimiz kadariyla köyden okuyarak  yetisen Sunlardir: Ilk  kusak Ögretmenlerimizden Yusuf Cakir, C.Ü. Ögretim görevlisi Halim Gökce, Ögretmen Selahatin Gökce,

           

Tarihi ve Dogal Güzellikleri: Bu köyde bulunan Su Degirmeni kitabesine göre 1891 yilinda yapilmistir ve halen calisir durumdadir. Anadolo`da bulunan carki su degirmenlerinin tipik örneklerinden biri olan bu degirmen, gezip görmeye deger güzeliktedir. Yine bu köyde bulunan Ümetin Oglu odasi ve Sülük Pasagilin odasi ve Kaya Kahyan`in Gezenekli ” Evi tarihi özelliktedir. Ümmet`in oglunun Misafir odasi 1268 (M. 1852), Kaya Kahyan`in eski evi ise 1254 (m. 1838) tarihlidir.

 

            Ziyaret Yerleri, Ocaklar: Bu köyün yakinindaki Ellez kabi agac ziyareti dügünlerde gelin alayi tarafindan mutlaka ziyaret edilir. Yine Copcigilin Kuyu adi verilen kuyu, gözü egri olan cocuklar ve aileleri tarafinda ziyaret edilir. Bir mum yakilarak kuyuya tutulur. Gözü egri cocuktan suyu icindeki mumun görntüsüne bakmasi ister.

 

NOT:CALLI  KÖYÜ HAKKINDAKI BILGILIERIN TAMAMI::YAZAR:KADIR

PÜRLÜ`NÜN::SIVASDA ILBEYLI TÜRKMENLERI::::KITABININ  BIRINCI

 CILTININ 96::97 ::98::99::100:SAYFALARINDAN  ALINMISDIR:::::